Een web dat niet langer naar zichzelf kijkt
Jarenlang was het internet een plek waar beelden aankwamen. Foto’s van reizen. Illustraties van kunstenaars. Affiches, tekeningen, toevalligheden, fouten, stijlen.
Vandaag is er iets veranderd.
Beelden komen niet langer aan. Ze worden gemaakt.
Op grote schaal. Snel. Vaak zonder dat er ooit echt naar gekeken wordt.
En steeds vaker worden ze gemaakt uit andere gemaakte beelden.
Het internet kijkt niet langer naar de werkelijkheid. Het kijkt naar zichzelf.
Wanneer KI de belangrijkste visuele bron wordt
KI-modellen leren van bestaande beelden. Dat is hun basis.
Maar het evenwicht verandert.
Gegenereerde beelden verspreiden zich nu sneller, breder en goedkoper dan door mensen gemaakte beelden. Ze vullen zoekresultaten, marktplaatsen, sociale feeds, inspiratieborden en beeldbanken.
Dat betekent dat er iets ongekends gebeurt: KI wordt getraind op inhoud die KI al heeft gemaakt. Niet uitsluitend. Maar steeds vaker.
Deze terugkoppeling veroorzaakt geen fouten. Ze creëert gemiddelden.
Creatieve afvlakking is geen ineenstorting
Dit is belangrijk: we hebben het niet over een ineenstorting van creativiteit.
Er verdwijnt geen talent plotseling. Geen visuele ondergang.
Wat we zien is subtieler. Randen vervagen. Visuele risico’s verdwijnen.
Stijlen groeien naar elkaar toe.
Beelden worden technisch indrukwekkend, direct begrijpelijk, emotioneel neutraal.
Alles is “goed”. Heel weinig is noodzakelijk.
Dit is wat we bedoelen met creatieve afvlakking.
De illusie van oneindige originaliteit
Paradoxaal genoeg wordt het, naarmate er meer beelden worden gemaakt, steeds moeilijker om iets echt onderscheidends te herkennen. KI kan eindeloos remixen. Maar remixen vraagt om een bron.
Wanneer de bronvoorraad wordt gedomineerd door synthetische inhoud, begint originaliteit zichzelf te hergebruiken. Je krijgt geen herhaling. Je krijgt vervlakking. Andere opdrachten. Zelfde gevoel.
En omdat deze beelden geoptimaliseerd zijn om te presteren — om te behagen, te overtuigen, aan te trekken — trainen ze ons langzaam om minder wrijving, minder ongemak, minder persoonlijkheid te verwachten.
Waarom dit belangrijk is voor kunstenaars en merken
Voor zelfstandige kunstenaars, ateliers en kleine merken is dit geen filosofisch vraagstuk. Het is praktisch. Zichtbaarheid hangt af van contrast.
Als alles er gepolijst, schoon en algoritmisch aangenaam uitziet, wordt opvallen moeilijker — niet omdat de kwaliteit is gedaald, maar omdat het verschil is vervaagd.
Het internet heeft geen gebrek aan beelden. Het ontbreekt aan standpunt. En standpunt laat zich niet goed vermenigvuldigen.
Geheugen versus generatie
KI kan beelden maken. Maar het kan niet genereren waarom iets bestaat.
Het weet niet waarom een plek belangrijk was. Waarom een affiche aan de muur bleef hangen.
Waarom een beeld iconisch werd ondanks technische fouten.
Geheugen is geen data. Het is geleefde context. Wanneer beelden worden gemaakt zonder geheugen, functioneren ze, maar blijven ze niet hangen.
Ze passeren perfect door feeds. En verdwijnen dan.
Wat menselijk blijft
Dit is geen oproep om KI af te wijzen. Het is een herinnering aan waar de grenzen liggen.
KI is krachtig in uitvoering. In snelheid. In herhaling.
Maar het kan geen bedoeling vervangen. Het kan geen betekenis scheppen.
Het kan niet voelen waarom iets zou moeten bestaan. Die verantwoordelijkheid blijft menselijk.
Waarom wij geloven dat deze fase zal rijpen
Elke technologische verandering gaat door een periode van overdaad. Fotografie deed dat.
Desktopuitgave deed dat. Digitale beeldbanken deden dat.
We zitten nu in de fase van overproductie.
Op een gegeven moment dwingt verzadiging tot keuze. Niet door gereedschap te verbieden,
maar door auteurschap, helderheid en eerlijkheid opnieuw te waarderen.
Als alles mogelijk is, gaat het niet om hoe iets gemaakt wordt, maar om waarom.
Een pauze, geen slot
Het internet dat zijn eigen beelden opeet is niet het einde van creativiteit.
Het is een moment van verwarring. Een moment waarop hoeveelheid betekenis overstijgt.
Waar snelheid bedoeling overstijgt.
En zulke momenten eindigen niet met verdwijnen, ze eindigen met herdefiniëring.
Wat overblijft is zelden het meest geoptimaliseerde. Het is het meest oprechte.
